GES003 - Illegaal transport

Smalspoorlijn naar de turffabriek

Vanuit de haven van Meppen kon turf via de Eems en het Dortmund-Eemskanaal naar de benodigde plekken worden getransporteerd. Het probleem was echter: hoe kwam dat van de Veenmijnen naar Meppen? Begin 20e eeuw waren er in de gebieden ten westen van de Eems nauwelijks verkeersverbindingen. Na de opening van de Heseper Turfmijn in 1913 werden de turfbalen aanvankelijk via de lange en tijdrovende waterweg door de kanalen getransporteerd. In hetzelfde jaar begon de aanleg van een fabriekspoorlijn. Aanvankelijk werd alleen de verbinding gelegd tussen de veenontginningsgebieden en de veenstrooiselfabriek. In 1922 was het fabrieksspoor echter volledig doorgetrokken tot aan Meppen.
Stoomlocomotieven van 50 pk, gestookt met turf, trokken goederenwagons en tot in de jaren vijftig ook een personenrijtuig, dat enthousiast werd gebruikt. De trein reed vrij langzaam, maximaal 1950 kilometer per uur. De reis was bovendien erg hobbelig en oneffen, omdat de zachte heidebodem op veel plaatsen bezweek onder het gewicht van de smalspoorlijn. Toch was deze treinverbinding enorm populair, omdat er ten eerste geen alternatief was en ten tweede het gratis was.
In Meppen eindigde de fabrieksspoorlijn op de westoever van de Eems. Omdat de normaalspoorinstallaties van de Reichsbahn en later de Bundesbahn aan de overkant van de rivier lagen, moesten turfwagons over de rivier worden vervoerd. Vanaf 1923 gebeurde dit met een kabelkraan met een overspanning van 155 meter en een steunhoogte van 20 meter. De kabelkraan werd in 1968 stilgelegd en de turfcentrale in 1974. Met het einde van de turfwinning zijn de fabrieksspoorlijnen op veel plaatsen al ontmanteld. Wat overblijft zijn de rechte, vlakke routes.