GES007 - Kienholz

Dennenhouten stapel

Op de plekken waar veen werd gegraven, vonden de arbeiders soms boomwortels, takken en zelfs hele stammen diep in het veen. Ze bewaarden dit dennenhout in stapels of grote heuvels aan de rand van de veenontginningsgebieden.
In het gestapelde hout vinden talloze dieren, zoals adders, gladde slangen en heidehagedissen, prima schuilplaatsen. Wie hout van een oude wal probeert te halen, zo vertellen oude veenarbeiders, jaagt vaak wel een dozijn slangen weg. Toch zijn veel dennenhoutstapels in de loop der tijd verdwenen, omdat de knoestige wortels populair zijn als decoratieve elementen in tuinen en aquaria. Daarnaast waren de takken en stammen vroeger gewild als brandstof, al zijn ze erg lastig in stukken te hakken of te zagen om ze geschikt te maken voor een kachel. In de heidegrond is het hout in de loop van de eeuwen en millennia extreem hard geworden.
Kienholz vindt zijn oorsprong in de vroege periode van veenvorming, die begon na het einde van de ijstijd, zo'n 10.000 jaar geleden.
Overal waar water zich op ondoordringbare grond verzamelde, ontstonden de typische voedingsarme en zure habitats waarin alleen veenmossen konden gedijen. Alles wat in dit zuurstofarme water terechtkwam, bleef permanent bewaard. Bijvoorbeeld de pijnbomen die aan de rand van de heidevelden groeiden. In het hout van dode bomen wordt een deel van de cellulose omgezet in humuszuren, waardoor het materiaal bijzonder hard wordt. Blijkbaar kan het oeroude hout alleen worden gezaagd met zaagbladen met diamantbezetting.