GES009 - Schat

Plaggen-Esche: een humusheuvel

Waarom zijn sommige velden in het noordwesten gebogen als een horlogeglas? Natuurlijk zijn er geen verhogingen zoals die vlak voor de ingang van Groß Hesepe. Ze zijn het resultaat van eeuwenlange arbeid door vele generaties boeren, vermoedelijk beginnend in de zesde eeuw.
Omdat de zandgronden in het Emsland geen voedingsstoffen konden opslaan en de destijds schaarse rundermest door de regen snel werd weggespoeld, bedachten de boeren het volgende trucje: ze haalden het heideland af en legden de stukken grond, die door wortels stevig aan elkaar vastzaten, in de winter in hun stallen. Nadat de akkerbouwgewassen met mest verzadigd en gecomposteerd waren, verspreidden ze het voedingsrijke materiaal over hun velden. In de loop van vele generaties ontstond een humuslaag van wel anderhalve meter dik, waardoor er jaar na jaar een behoorlijke roggeoogst mogelijk was. Op de Plaggen-essen kon ook spelt en haver verbouwd worden. Dit bracht echter een onuitsprekelijke inspanning met zich mee. Om een ​​dergelijk essenveld van regelmatige humus te voorzien, moest er jaar in jaar uit 20 tot 40 keer zoveel plaggen worden afgegraven en hiernaartoe worden gesleept.
Bovendien leidde het heidemaaien op steeds grotere oppervlakten tot enorme problemen, omdat zodra de beschermende vegetatie werd verwijderd, de wind het vrijgekomen zand wegblies. Hierdoor ontstonden duinen en stuifduinen waaronder veel zorgvuldig bemeste velden en zelfs hele dorpen dreigden te verdwijnen. Het verhaal gaat dat de bewoners van het nabijgelegen Schepsdorf hun kerk uit een sneeuwduin moesten scheppen. Geplande herbebossing in de 19e eeuw bracht enige verlichting. En met de uitvinding van minerale meststoffen tegen het einde van de eeuw kwam er eindelijk een einde aan het moeizame maaien van heidevelden. Des te indrukwekkender is het dat de humusheuvels vandaag de dag nog duidelijk zichtbaar zijn.