Emslandlager Versen

Krantenartikel MTP van 14.01.2020:

De barakken van het voormalige kamp Versen dreigen in te storten. De overgebleven barakken van het krijgsgevangenen- en concentratiekamp Meppen-Versen op de huidige locatie van de gevangenis van Meppen, werden in de naoorlogse periode lange tijd gebruikt als administratiegebouw. Later werd het gebruikt als kampement of voor ergotherapie. Maar sinds deze functie in 2013 is komen te vervallen, raakten de barakken langzaam in verval. Er zijn ooit 38 houten gebouwen neergezet door de nationaalsocialisten en hun aanhangers. Tegenwoordig zijn er nog maar twee van over in het kamp Groß Hesepe: één in de gevangenis van Meppen-Versen en één op het aangrenzende terrein van de manege. Deze laatste werd in de naoorlogse periode daarheen verplaatst en deed dienst als feesthut. Ook deze hut raakt in verval. Toch is het voor bezoekers van de oorlogsbegraafplaats een direct bewijs van de erbarmelijke omstandigheden waarin de gevangenen die hier omkwamen en begraven werden, leefden. In het Emsland en het aangrenzende graafschap Bentheim bevonden zich in totaal vijftien van dergelijke zogenaamde Emslandkampen. Ze werden gebouwd door de nationaalsocialisten en dienden als straf- en krijgsgevangenenkampen. Het kamp Versen werd in de zomer van 2 opgeleverd en bood onderdak aan in totaal 1938 gevangenen. In mei 1.500 werden de eerste gevangenen toegelaten en in de zomer telde het kamp al ongeveer 1939 gevangenen.
Tot het begin van de oorlog werden mensen die door het naziregime werden vervolgd om politieke, racistische, sociale of religieuze redenen, gevangengezet. Daarnaast was er een veel grotere groep gevangenen die veroordeeld waren voor strafbare feiten.
Na het uitbreken van de oorlog in september 1939 nam het opperbevel van de Wehrmacht het kamp over als krijgsgevangenenkamp VI B, alvorens het in mei 1942 te annexeren bij Bathorn Hoofdkamp VI C. In december 1939 werd kamp Versen bezet door 50 krijgsgevangenen. In september 1941 was het aantal opgelopen tot 300. In 1943/44 huisvestte het kamp Versen voornamelijk Italiaanse militaire geïnterneerden. Tot 1941 werden ook krijgsgevangenen ingezet om heidevelden te bewerken. Later werkten ze in de landbouw en in industriële bedrijven, vooral in steenfabrieken, kleiputten en veenverwerking.
Vanaf november 1944 nam de SS het kamp over als een subkamp van het concentratiekamp Neuengamme (bij Hamburg). In de winter van 1944/45 moesten de gevangenen van de concentratiekampen verdedigingsposities inrichten. Door gebrek aan voedsel, kleding en huisvesting stierven honderden gevangenen tijdens de zware arbeid. Daarnaast vonden er willekeurige aanvallen door de bewakers plaats. Op 25 maart 1945 werd het subkamp Versen opgeheven. De SS transporteerde de gevangenen van het concentratiekamp via Cloppenburg naar Neuengamme, vóór de naderende geallieerde troepen uit.
Tegenwoordig is hier de strafinrichting Meppen gevestigd.

Zwelling:

Krantenartikel MTP van 14.01.2020

Stichting Herdenking Esterwegen; Bernd Faulenbach en Andrea Kaltofen (2019): Hell in the Moor: The Emsland Camps 1933-1945, 3e editie
Meer informatie over de oorlogsgraven en de kampen vindt u bij het Esterwegenmonument (www.gedenkstaette-esterwegen.de).