MEP020 - Zwarte doornen in het paradijs

IK ZIE: “Lage doornstruiken, ook wel sleedoorn genoemd…”
 
 
 

Sleedoorn in het Hudewald en zijn betekenis in de mythologie

Het Hudewaldbos in Borkener Paradies getuigt van het lange gebruik ervan als weidegrond voor vee. In deze oude Eemslus lieten vroeger de boeren van de Markgenossenschaft uit Borken hun vee grazen. In die tijd gebruikten mensen de bladeren van eikenbomen en de eikels ervan als veevoer en als strooisel in stallen voor de winter. Om dit te doen, snoeiden ze regelmatig de takken af ​​- zo ontstonden er vreemd gevormde oude bomen met knoestige, wijd uitwaaierende takken. Door intensieve begrazing ontstond aan hun voeten een schraal grasland. De dieren meden alleen de doornige struiken, waardoor de sleedoorn zich uitbreidde tot dichte bestanden, vergelijkbaar met de meidoorn die ook wijdverspreid in het gebied voorkomt. Omdat de bast van de sleedoorn een stuk donkerder is dan die van de meidoorn, wordt hij ook wel sleedoorn genoemd.
 
Voor het natuurbehoud vormt de sleedoorn een probleem bij het openhouden van de waardevolle moerasbossen, alhoewel het veel voordelen heeft. De sleedoorn, in het Latijn bekend als Prunus spinosa, betekent doornige pruimenboom. De struik draagt ​​in de herfst pruimblauwe, bolvormige steenvruchten. Wie deze vruchten met verwachting in de mond steekt, komt in de ware zin van het woord bedrogen uit. De vruchten bevatten namelijk veel tannines. Vroeger dacht men dat de duivel met hen samenspande en dat heksen de struiken betoverden. Omdat sleedoornbessen vroeger in de gynaecologie werden gebruikt om zwangerschap te voorkomen, werden ze geassocieerd met hekserij. Het is zelfs mogelijk dat het hoge tanninegehalte overmatige menstruatie tegenging.
 
De smaak is anders als de vruchten na de oogst een nacht in de vriezer worden gelegd; dan worden de tannines herverdeeld en worden de vruchten zoet! In de natuur hebben enkele dagen vorst een vergelijkbaar effect, maar de vogels zijn dan meestal sneller op zoek. Het persen van sleedoornbessen is populair; de sappen, gelei en likeur zijn heerlijk. Door de grote kern is de bereiding van jam en puree niet mogelijk.
 
Ook het hout en de struiken van de sleedoorn waren vroeger gewild: de donkere, stekelige sleedoorns werden in dichte bundels opgestapeld en gebruikt als afstudeertoren (afstudeer-concentraat) voor de zoutwinning of als therapie bij longziekten in kuuroorden. Het pekelwater sijpelde door metershoge wanden van rijshout en werd door wind en zon geconcentreerd. Tegelijkertijd sloegen onzuiverheden uit het pekelwater (zoals kalk of gips) neer in het rijshout en vormden de grijsbruine doornsteen.